Bijzondere bijstand aan mensen met een laag inkomen kan op individuele of categoriale wijze verstrekt worden. De individuele variant vindt haar basis in artikel 35, lid 1 van de Wet werk en bijstand (Wwb). Op grond van dit artikel moet er sprake zijn van een gebrek aan middelen om “te voorzien in de uit bijzondere omstandigheden voortvloeiende noodzakelijke kosten van het bestaan”. De belanghebbende mag uiteraard geen andere voorzieningen voorhanden hebben waarop hij een beroep kan doen.

Verschillende zienswijzen

Er bestaan verschillende zienswijzen als het gaat om het mogelijke recht op bijzondere bijstand voor medische kosten. Hieronder worden deze kort besproken aan de hand van drie verschillende modellen.

Model 1: jurisprudentie

De rechter geeft in jurisprudentie consequent aan dat volgens haar de Zorgverzekeringswet en de AWBZ toereikende en passende voorzieningen zijn. Dit betekent dat er geen recht bestaat op bijzondere bijstand voor medische kosten. Alle noodzakelijke kosten zijn immers in de voorliggende voorzieningen opgenomen. Enige uitzondering kan zijn wanneer er sprake is van zeer dringende redenen op grond van artikel 16, lid 1 van de Wwb.

Model 2: wetgeving

Uit de totstandkoming van de Wwb valt op te maken dat de wetgever verlening van bijzondere bijstand niet mogelijk acht wanneer er binnen een andere voorziening een bewuste keuze is gemaakt over de noodzakelijkheid van de kosten. Wanneer kosten om budgettaire redenen of om redenen wat betreft de reikwijdte van een andere voorziening, niet zijn opgenomen, bestaat wel recht op bijzondere bijstand. Hieronder vallen ook eigen bijdragen. Zo is destijds bijvoorbeeld de dekking voor zelfzorggeneesmiddelen voor chronisch gebruik en brillen en contactlenzen om budgettaire redenen uit de Ziekenfondswet gehaald. Binnen dit model kan voor dergelijke kosten bijzondere bijstand worden verleend.

Model 3: gemeentelijk beleid

Gemeenten kunnen ervoor kiezen eigen beleid te formuleren waardoor meer kostensoorten worden vergoed dan de beide andere modellen bieden. De rechter noemt dit “buitenwettelijk begunstigend beleid” en zal bij toetsing bekijken of de gemeente zich aan haar eigen beleid heeft gehouden.

Zoals aangegeven kan bijzondere bijstand ook op categoriale wijze worden verstrekt. De Wwb staat dit namelijk in een aantal gevallen toe: voor 65-plussers en chronisch zieken of gehandicapten, bij maatschappelijke participatie van kinderen en in de vorm van een collectieve aanvullende ziektekostenverzekering. Bijzondere bijstand voor medische kosten is dus ook mogelijk in de vorm van een premiebijdrage voor een Collectieve Zorgverzekering voor Minima (CZM). Deze mogelijkheid kan gecombineerd worden met elk van de modellen.

terug