Vergoeding meerkosten chronisch zieken via Wmo, bijstand of CZM

13 december 2013,  

Vergoeding meerkosten chronisch zieken via Wmo, bijstand of CZM

Printversie
Het kabinet beoogt diverse landelijke regelingen voor chronisch zieken en gehandicapten af te schaffen en te vervangen door een gemeentelijke regeling, uit te voeren binnen de kaders van de bijzondere bijstand en de Wmo. Onlangs zijn deze plannen nader ingevuld.

1. Inleiding
Zoals in onze nieuwsbrief Afschaffing inkomensregelingen chronisch zieken en gehandicapten uiteengezet, staat een forse verschuiving van inkomensregelingen voor chronisch zieken gepland. De als onvoldoende gericht ervaren landelijke regelingen (Wtcg en CER) worden vervangen door maatwerk op gemeentelijk niveau. Hiervoor wordt op termijn € 268 miljoen aan het gemeentefonds toegevoegd. In 2014 gaat het om € 45 miljoen. Deze middelen kunnen door gemeenten worden aangewend binnen de bijzondere bijstand op grond van de Wet werk en bijstand (Wwb) en via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Inmiddels is meer duidelijk geworden over de manier waarop de beoogde wijzigingen worden uitgewerkt.

2. Wwb in 2014: inkomensgrens CZM vervalt
Het wetsvoorstel ‘Wet maatregelen Wet werk en bijstand en enkele andere wetten’ is recentelijk openbaar gemaakt. Wij berichtten u hierover eerder via het nieuwsitem Wetsvoorstel Wwb in 2014. Het voorstel voorziet onder meer in de afschaffing van de bestaande inkomensgrens van 110% voor categoriale bijzondere bijstand in de vorm van een (premiebijdrage in de) collectieve zorgverzekering voor minima (CZM). Hierdoor worden gemeenten in staat gesteld naar wens een hogere inkomensgrens vast te stellen, bijvoorbeeld ter hoogte van 130% van het sociaal minimum. Overige mogelijkheden voor categoriale bijzondere bijstand  worden op grond van het wetsvoorstel geschrapt. 
Ook blijft het uiteraard mogelijk om middels individuele bijzondere bijstand chronisch zieken financieel te compenseren voor feitelijk gemaakte meerkosten van zorg (gerichte inkomensondersteuning). Kortom, vanuit de werkingssfeer van de Wwb voorziet de wetgever twee ‘routes’: individuele inkomensondersteuning en via de collectieve zorgverzekering (CZM).

3. Vergoeding chronisch zieken binnen de Wmo 
Tevens heeft het kabinet aangekondigd financiële ondersteuning voor chronisch zieken binnen de Wmo mogelijk te maken. Door een recent voorstel van wijziging van de Wmo is meer bekend over de vormgeving van deze mogelijkheid. Met de aanpassing van de Wmo wordt het gemeenten mogelijk gemaakt om deze kwetsbare groep een vergoeding te verstrekken voor daarmee verband houdende aannemelijke meerkosten. De tegemoetkoming dient ter bevordering van deelname in het maatschappelijk verkeer en het zelfstandig functioneren in de maatschappij. Aan de tegemoetkoming zijn geen beperkingen gesteld in de vorm van inkomens- of vermogensgrenzen. De tegemoetkoming kan alleen worden verstrekt indien en voor zover deze in de gemeentelijke Wmo-verordening is opgenomen. De gemeenteraad kan in de verordening bepalen of en zo ja, in welke gevallen het college een vergoeding dient te verstrekken. De tegemoetkoming kan forfaitair van aard zijn of afhankelijk zijn van daadwerkelijk gemaakte kosten. Overigens, de Wmo biedt natuurlijk ook nog altijd de mogelijkheid om chronisch zieken ‘in natura’ te ondersteunen (lees: middels het verstrekken van voorzieningen zoals een traplift of vervoersmiddelen).

4. Conclusie: vanaf 2014 meerdere ‘routes’ naar lokaal maatwerk voor chronisch zieken 
Met de beoogde wetswijzigingen in Wwb en Wmo wordt gemeenten meer beleidsruimte geboden om gericht maatwerk te bieden aan chronisch zieken en gehandicapten. Met het opheffen van de inkomensgrens in de Wwb en met mogelijk maken van financiële compensatie in de Wmo wordt aan gemeenten feitelijk vier routes geboden, namelijk:

  • het verstrekken van maatwerk voorzieningen vanuit de Wmo;
  • de nieuwe ruimte binnen de Wmo om individuele financiële compensatie te bieden aan de doelgroep;
  • de individuele bijstand, waarbij gerichte inkomenssteun verleend kan worden;
  • de collectieve zorgverzekering, door deze toegankelijk(er) te maken voor chronisch zieken en gehandicapten en daarmee feitelijke meerkosten voor zorg te compenseren .